h

Hoe slecht is sociale ongelijkheid voor de gezondheid?

23 mei 2016

Hoe slecht is sociale ongelijkheid voor de gezondheid?

In mijn vorige stuk heb ik uitgebreid geschreven over het plan van de SP om het basispakket, uitgebreid met tandarts en fysiotherapie, onder te brengen in een soort van ziekenfonds, het Nationale Zorgfonds. Hierdoor worden de zorgkosten voor de lageren en midden inkomens een stuk lager. Er is dan voor deze mensen geen enkele reden meer om zorg te mijden door niet naar de dokter te gaan en/of geen medicijnen te gaan halen.

Uit onderzoeken is gebleken dat er ongeveer voor 20 % geen zorg wordt afgenomen door de hoge kosten. Echter, dit is iets van de laatste jaren, de jaren waarin de VVD en de PvdA het eigen risico sterk heeft laten oplopen. Voegen we hierbij ook nog dat het basispakket uitgekleed is en dat de inkomens de laatste jaren niet en de huren wél gestegen zijn, dan is het duidelijk dat het voor de lagere én midden inkomens alleen maar slechter is geworden.

Maar, hoe kan het dan dat de lagere inkomens ongeveer 7 jaren korter leven en dat aan het eind van hun leven zij 15 jaren méér in mindere of slechte gezondheid leven? Dat kan niet komen door de ontwikkelingen van de laatste tien jaren. Uit onderzoeken van onderzoeksjournalist Wilkinson (lees zijn boek The Spirit Level) moet de oorzaak gezocht worden in de sociale ongelijkheid. Uit zijn onderzoekingen is gebleken dat landen met een kleine kloof tussen rijk en arm op de sociale ladder een veel kleiner verschil tussen de maatschappelijke indicatoren tonen. Japan, Finland en Zweden zijn de koplopers en vertonen op vele maatschappelijke waarden de beste prestaties. Waarden als obesitas, criminaliteit, geestelijke gezondheid en sociale mobiliteit zijn minder verschillend tussen de groepen dan in landen als de VS, Portugal en Engeland waar die verschillen veel groter zijn. Nederland is (nog) een middenmoter.

Is dit logisch? Uit onderzoekingen is gebleken dat een grote sociale ongelijkheid psychische spanningen veroorzaken. Eén van de gevolgen is een grote mate van ontevredenheid over de eigen leefsituatie. Ook blijkt sociale stijging door deze kloof niet goed mogelijk te zijn. De kans om uit de eigen situatie te kunnen komen, is laag. Het vertrouwen daarin dus ook. Het vertrouwen in de toekomst wordt daardoor slecht. Daarnaast zijn de inkomens in landen met een grote kloof aan de onderkant laag en aan de bovenkant hoog. De mogelijkheid om

beter voor zichzelf te kunnen zorgen, is niet zo groot. In landen waar de kloof niet zo groot is, ligt dit dus anders. Het vertrouwen in de toekomst is hoger en het inkomen óók. Daardoor kunnen de mensen beter voor zichzelf zorgen en leven zij dus langer en langer gezond.

Ja, sociale ongelijkheid is dus slecht voor de gezondheid. Het is dus slecht gesteld voor de mensen met lage en midden inkomens. En, er is wat aan te doen. Het enige dat we moeten doen is de ontwikkeling van de laatste dertig jaren omdraaien. In de afgelopen dertig jaren is de economische groei voornamelijk gegaan naar de aandeelhouders en de top van de bedrijven. De lonen van de werknemers zijn nauwelijks gestegen, terwijl de kosten en prijzen dat wel gedaan hebben. Inmiddels is duidelijk geworden dat de koopkracht sterk gedaald is voor de lagere inkomens. Te gek voor woorden en onacceptabel.

Dus, in samenwerking met de vakbonden moet er een loongolf komen. Het moet mogelijk zijn om de inkomens van hoog en laag meer naar elkaar te laten groeien. De SP maakt zich er hard voor. Helaas zien we weinig steun bij de andere partijen. Daarom…..

De verkiezingen komen eraan en laten we hopen dat de SP een goede uitslag krijgt.

De lagere en midden inkomens hebben heel hard een andere politiek nodig!

IJsselstein, 21 mei 2016

Joop van Well

Voorzitter afdeling SP IJsselstein

Reactie toevoegen

U bent hier